یخچال های بدون برق زمان ایران باستان !

 یخچالهای سیرجان در غرب استان کرمان و مرکز آن شهرستان سیرجان واقع شده است. یخچالها یا همان یخدانهای طبیعی سیرجان در این استان هم جنبه گردشگری دارد و هم یک جاذبه طبیعی منحصر به فرد است.

در استانهایی مانند کرمان و یزد که در تابستان مصرف آب خنک آنها بالاست، نیاز به تولید یخ بوده به همین دلیل این یخدان ها یخ مصرفی شهر قدیم سیرجان را تامین می کردند و نام دیگر این یخچالها را یخدان گذاشتند.

پیشینیان ما حوضی مدور و بزرگ به قطر دهانه حدود 20 تا 30 متر و عمق 6 تا 7 متر حفر می کردند و بر روی آن گنبدی بسیار بزرگ و مخروطی شکل می ساختند.

این بنا دارای دیوارهای بلند و مخازن یخ بوده که از خشت خام و ملات گل ساخته شده است. اهالی سیرجان در فصل زمستان مخزن یخدان ها را از یخ پر کرده و با بستن درب ها و روزنه ها در فصل تابستان از یخ آن استفاده می کردند.

از این یخدانها دو نمونه منحصر به فرد در سیرجان مانده که قدمت آنها مربوط به دوره قاجار است و در سیرجان، قسمت غرب محله باغ بمید، خیابان شیخ فضل الله نوری واقع شده اند

یخچال محمود آباد : یخچال محمود آباد سیرجان در ابتدای روستای محمود آباد سید در20 کیلومتری سیرجان قرار دارد . قدمت آن احتمالاً به اوایل دوره قاجار می رسد و مصالح به کار رفته در آن خشت خام و اندود کاهگل می باشد . در حال حاضر گنبد بنا دچار فرسایش شدیدی شده است و کاربردی ندارد .

آرامگاه شاه فیروز : این بنا در فاصله پنج کیلومتری جنوب شرقی قلعه سیرجان در نزدیکی روستای وحدت آباد بر فراز صخره ای از سنگ سبز تیره به ارتفاع 30 متر واقع شده و در محل به نام شاه فیروز معروف است . مردم محلی بنای شاه فیروز را آرامگاه ابوکالیجار بن عضدوالدوله و یا فرزند او می دانند که بر اثر خوردن گوشت شکار در شکارگاه در گدشته و بر فراز این صخره دفن شده است . با توجه به شیوه معماری به نظر می رسد که این بنا متعلق به دوره ایلخانی- قرن هشتم و نهم هجری باشد .

آرامگاه میر زبیر : این بنا در شرق روستای شریف آباد از توابع دهستان سعادت آباد سیرجان در کنار قبرستان روستا قرار دارد .

باغ بیمند سیرجان : در باغ بیمید سیرجان امامزاده ای به نام امامزاده احمد وجود دارد و در کنار آن درخت سرو تناوری است که طول محیط تنة آن بالغ بر 5/6 متر است . تصور می رود که قریب هزار سال از عمرش می گذرد و شاید کمتر سروی در کشور ما به این عظمت وجود داشته باشد .

 باغ سنگی بلورد سیرجان :

 

 این باغ از شاهکارهای تاریخ است . در نزدیکی دهستان بلورد واقع در روستای میاندوآب و در فاصلة 45 کیلومتری جنوب شرقی سیرجان و به دست فردی ناشنوا به نام "درویش خان گنگ اسفندیار پور" که به کشاورزی اشتغال داشته حدود 30 سال پیش ساخته شده است . این در حقیقت یادگار گلستانی است که وی روزگاری از دست داده و به خیال خودش بوستانی از سنگ و چوب را به این منظور ساخته است . با این اندیشه که دیگر ظالم، باغ سنگی او را نمی گیرد و با چنین امیدی عمر خود را گذرانده است . زندگی او عجیب و کارهایش حیرت آور است و چه زیبا با زبان بی زبانی شکایت درون خود را متجلی ساخته است . به نشانه تاثرات روحی در بلندترین نقطه چنار باغش ، فانوس دستی می آویخته و مردمی را که به دیدارش می آمدند به دور درخت طواف می داده و با اشاره تقدس درخت را می نمایانده و همزمان درخت خشک شده را با آویختن هر چه در دسترس داشته ، می آراسته است . البته با چوب و سنگ و فلز و پارچه کهنه و قندیل و شاخ و سیم و پوست گوسفندان . درویش خان هنوز زنده است و روزگار پیری را سپری می کند .

کوه بید شیرین : این کوه با ارتفاع 2973 متر در 58 کیلومتری شرق سیرجان واقع شده است و سرچشمه رودخانه حسین آباد سوج می باشد

دشت های بلورد سیرجان : زیستگاه تابستانی پرنده ای به نام هوبره است که تعداد آن در دنیا کاهش یافته اما خوشبختانه در استان کرمان به تعداد زیاد دیده می شود

منبع : خبرگزاری مهر